Metodyka - dr Jana Chojecka - zaliczenie

DEFINICJA
Metodyka wg H. Muszyńśkiego - metoda wychowania to „każdy wyodrębniony sposób postępowania wychowawczego polegający na wywieraniu określonego wpływu na aktywność wychowanka, związany zawsze z dokonywaniem zmian w obrębie układu nagród i kar w danej sytuacji wychowawczej.”

Metodyka wg. S. Górskiego - zadaniem metodyki jes odpowiedź na dwa zasadnicze pytania:
- co należy robić, aby osiągnąć założone cele?
- jak należy to robić?
Zadaniem metodyki nie jest formułowanie recept, jak osiągnąć konkretne cele, lecz budowanie uogólnionych schematów działania.

Preparacja działań wychowawczych
Aby działania wychowawcze były skuteczne, należy je odpowiednie przygotować - preparacja działań obejmuje:
- przysposobienie sprawcy (wychowawcy)
- ukształtowanie tworzywa (podopieczny)

- usunięcie przeszkód
- postawienie diagnozy
- opracowanie projektu

Przysposobienie sprawcy
- odpowiednia wiedza - pedagogiczna, psychologiczna, socjologiczna, z zakresu diagnostyki pedagogicznej
- odpowiednia wiedza i umiejętności z zakresu różnorakich metod i technik oddziaływania wychowawczego
- przyswojony system norm i wartości, odpowiednia dojrzałość
- nacisk na podmiotowość i samodzielność wychowanka
- formalne, ale i naturalne przywództwo
- współpraca różnych podmiotów wychowania

Ukształtowanie tworzywa
- jak wychowanek pojmuje wychowawcę - czy w jego opinii wychowawca jest reprezentantem ważnej dla wychowanka grupy i przedstawicielem wyznawanych przez nią norm i zasad
- autorytet wychowawcy - zaufanie, szacunek, respektowanie
- wspólna realizacja ważnych dla wychowanka celów
- więzi uczuciowe

Usuwanie przeszkód
- trudności tkwiące w sytuacji wychowawczej (warunki lokalowe, braki w pomocach szkolnych, niewłaściwe funkcjonowanie instytucji wychowawczych)
- trudności tkwiące w osobie wychowawcy (zły stan zdrowia fizycznego/psychicznego)
- trudności tkwiące w osobie wychowanka

Metody resocjalizacji
- podział ze względy na środki, którymi wychowawca dysponuje
- walory osobiste
- sytuacje społeczne

  - grupy formalne/nieformalne
- el. kultury
- inne podziały
- metody bezpośrednie

PRACA - NAUKA - ZAJĘCIA KULTURALNO-OŚWIATOWE 

Co z trzech powyższych jest najważniejsze w resocjalizacji? 

KULTUROTECHNIKA WYCHOWAWCZA 

Oznacza operowanie kulturą dla osiągnięcia celów wychowawczych. Kultura zaś to względnie zintegrowana całość, obejmująca wyuczone czynności ludzi, które mogą być scharakteryzowane przez wzory tych zachowań lub wytwory tych zachowań.

Zajęcia kulturalno-oświatowe cieszą się coraz większym zainteresowaniem ze strony systemu penitencjarnego. Stanowią one ważny czynnik zmniejszający prawdopodobieństwo powrotu do przestępczości, zapobiegają one wzajemnej demoralizacji, deprawacji, tworzeniu się i zacieśnianiu solidarności przestępczej, a poza tym przeciwdziała nudzie, która wywołuje zmęczenie psychiczne.

NAUKA SZKOLNA 

Dwa etapy resocjalizacji przez nauczanie: 

 - etap rozbudzania zainteresowań i wstępnej adaptacji szkolnej 

 - etap podtrzymywania zainteresować, aktywizacja uczniów i wyrabiania dyscypliny szkolnej 

NAUCZANIE W ZAKŁADZIE KARNYM 

z dniem 1 września 2012 likwiduje się klasę pierwszą, a w następnych latach kolejne klasy dotychczasowej: 

 - zasadniczej szkoły zawodowej dla dorosłych 

 - technika dla dorosłych 

 - liceum profilowanego dla dorosłych 

 - uzupełniające liceum ogólnokształcącego dla dorosłych 

 - technikum uzupełniające dla dorosłych 

NAUKA uważana jest jako antidotum na nudę, apatię i monotonię więziennego życia, a tym samym jest czynnikiem zmniejszającym możliwość wzajemnej demoralizacji towarzyszącej zawsze pustym godzinom życia w zakładzie karnym. Przepisy k.k.w. opierają się na przekonaniu, że nauczanie jest niekwestionowanym, ważnym środkiem wychowania w więzieniach. Odpowiednie kształcenie, zwłaszcza młodszych wiekiem skazanych, stanowi warunek ich prawidłowej adaptacji w społeczeństwie. NAUCZANIE W ZAKRESIE SZKOŁY PODSTAWOWEJ JEST OBOWIĄZKOWE. Możliwe jest pobieranie nauki poza obrębem zakładu karnego dla skazanych z zakładach otwartych i półotwartych, po uzyskaniu zgody dyrektora. Skazani nie posiadający wystarczających środków pieniężnych mają udostępniane nieodpłatnie niezbędne podręczniki i pomoce naukowe przez zakład karnych. Po skończonej nauce otrzymują odpowiednie świadectwo. Nauka zwalnia z obowiązku pracy.

ORTODYDAKTYKA 

Dział dydaktyki ogólnej, celem jest dostosowanie procesu nauczania do specjalnych potrzeb i psychofizycznych właściwości jednostek odchylonych od normy poprzez odpowiedni dobór celów, zasad i procesów nauczania. 

Zasady ortodydaktyki wg O. Lipkowskiego (s.46) 

 1) życzliwej pomocy 

 2) kształtowania pozytywnej atmosfery pracy 

 3) aktywności w nauce 

 4) dominacji wychowania 

 5) indywidualizacji 

 6) treści kształcących 

PRACA ZAWODOWA 

Polega na wykonywaniu czynności społecznie użytecznych, które wyróżniają się od innych tego typu czynności tym, że człowiek otrzymuje za nią nagrodę materialną. 

Zatrudnienie skazanego przynosi szereg korzyści istotnych również z wychowawczego punktu widzenia.

- umożliwia zdobycie odpowiednich kwalifikacji zawodowych przez skazanych, które takich kwalifikacji nie posiadają

- podtrzymanie lub rozwój kwalifikacji u osób, które nabyły je w przeszłości

- uczy skazanych, że z jej efektów mogą utrzymać siebie i rodzinę

- wymierne korzyści ekonomiczne przynosi samym skazanym, umożliwiając im dokonywanie zakupów w zakładzie karnym

- przyczynianie się do utrzymania rodziny oraz gromadzenie środków zapewniające utrzymanie w pierwszym okresie po zwolnieniu z zakładu karnego

- zapobiega bezczynności i nudzie, a co za tym idzie ogranicza rozwój podkultury więziennej

- wzrost poczucia własnej wartości i szacunku do samego siebie

- źródło bezpośrednich korzyści społecznych

PRACA PRZYCZYNIA SIĘ DO: 

 - wzrostu spoistości grupy 

 - identyfikacji poszczególnych członków z grupą 

 - uspołecznienie 

dr Joanna Moczydłowska - Praca w resocjalizacji osób niedostosowanych społecznie

Zgodnie z założeniami psychologii, potrzeba bezpieczeństwa odgrywa ważną rolę w życiu jednostki, od poczucia bezpieczeństwa, bliskości i miłości rodziców w dzieciństwie zależy prawidłowy rozwój człowieka. POTRZEBY SPOŁECZNE wiążą się ze społeczną naturą człowieka i przejawiają w poszukiwaniu pozytywnej więzi z innymi ludźmi. Praca dodaje możliwość zaspokojenia innych, wcześniej ukształtowanych potrzeb przynależności.

RESOCJALIZACJĘ w znaczeniu prawnym definiuje się jako zespół metod, reguł, środków oraz form instytucjonalnych i organizacyjnych podejmowanych przez państwo, a służących wtórnemu przystosowaniu się jednostki do życia w społeczeństwie.

ŹRÓDŁAMI PRZESTĘPCZOŚCI WŚRÓD NIELETNICH są min. stany frustracji i agresji, które wiążą się z potrzebami wieku dorastania i zaspokajania np. potrzeb samodzielności, autorytetu w grupie, uznania społecznego lub miłości. ZACHOWANIA PRZESTĘPCZE mogą także wynikać z patologii rodzin, być efektem bezrobocia, niskiego poziomu moralnego. Według k.k. sąd wymierza karę według swojego uznania, ale w granicach przewidzianych przez ustawę i tak, by jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy. Sąd ma kierować się nie karaniem, a chęcią wychowania. Efektywność resocjalizacji jest mierzona powrotami do przestępstwa, jakościową oceną adaptacji byłych więźniów i wychowanków placówek resocjalizacyjnych dla nieletnich.

Na służbie więziennej spoczywa obowiązek wykonywania w stosunku do stosunku do skazanych funkcji ochronnych, wychowawczych i porządkowych, natomiast do skazanych należy stosowanie się do wymagań ochrony, poddania się wpływom wychowawczym oraz dostosowania do wymagań dyscypliny unormowanej w regulaminie więziennym.

W XVI wieku w Anglii i Holandii zaczęły powstawać zakłady, których celem była poprawa małoletnich przestępców i przyzwyczajenie włóczęgów do pracy. Wiek później takie zakłady powstały także w Niemczech, w Polsce pierwszy taki zakład powstał w Gdańsku w 1629 r.

F. Skarbek zniósł roboty publiczne, ponieważ więźniowie się wzajemnie demoralizowali.

TWÓRCZA RESOCJALIZACJA – resocjalizację traktuję się tutaj jako rozwój i kreowanie potencjałów, a nie jako proces korygowania postaw (jak uznaje się w resocjalizacji tradycyjnej). Akcent kładzie się tu na wykreowanie nowych parametrów tożsamości, na rozwój strukturalnych czynników i mechanizmów procesów twórczych, które dostarczyłyby wychowankom nowych umiejętności kompetencji społecznych.

Psychodrama – teatralizowane odtwarzanie własnych sytuacji traumatyzujących i konfliktowych w celu osiągnięcia efektów terapeutycznych. Parateatralna gra z udziałem osób pozostających w sytuacjach konfliktowych z pacjentem.

Psychodrama jest improwizowana – tematem improwizacji są autentyczne, osobiste problemy jednostki. W psychodramie tworzy się grupę dla celów badawczych, terapeutycznych i wychowawczych.

Cele psychodramy:

- wgląd w problem jednostki;

- ujawnienie skrywanych motywów jej działania;

- pomoc w zrozumieniu w czym tkwi niewłaściwość postaw;

- zmiana postaw niewłaściwych;

- zmiana negatywnych wzorów zachowań;

- rozwiązanie konfliktów inter- i intrapersonalnych;

- rozwój potencjalnych możliwości jednostki.

Środkiem do osiągnięcia tych celów jest zastąpienie rozmowy inscenizacją, wyrażeniem siebie, swojego wnętrza i wszystkiego tego, co wpływa na jego stan, za pomocą ruchu, gestu, dźwięku (bieg, skok, bójka, słowa, krzyk, jęk, lament, itd.). Służy to spojrzeniu na siebie z zewnątrz, zdystansowaniu się do problemu i wprowadzanych zmian.

Techniki psychodramy:

- granie roli samego siebie – w interakcji z kimś innym

- monolog – uczestnik znajduje się sam na scenie i myśli głośno, ujawnia tu swój stan wewnętrzny

- sobowtór jako „sumienie” – jeden z aktorów pomocniczych jako „alter ego” uczestnika, wyraża jego lęki, wypowiada te myśli, których protagonista nie ujawnia

- wymiana ról – uczestnik przejmuje w konflikcie rolę drugiej osoby, a rolę uczestnika przejmuje aktor pomocniczy; wymiana roli zmusza do tego, żeby wczuł się w sposób myślenia drugiej osoby

-zwierciadło – aktorzy pomocniczy prezentują portret uczestnika w jego obecności, przedstawiają sceny z jego życia i sposób zachowania się.

Socjodrama - w socjodramie mamy do czynienia z całą grupą, która wplątana jest w sytuację dramatyczną o wymiarze społecznym. Tematyką zajęć są problemy dotyczące całej grupy (a nie jednostki), związane ze złą organizacją jej wewnętrznego życia. Socjodrama może być metodą interwencyjną przy konfliktach wewnętrznych istniejącej już grupy (np. społeczności podopiecznych domu opieki).

Drama - drama jest „improwizowanym, nie eksponowanym procesem, w którym uczestnicy są zachęcani przez lidera do wymyślania, grania i odtwarzania ludzkich doświadczeń, prawdziwych lub nie". Podstawą dramy jest fikcyjna, wyobrażeniowa sytuacja, która powstaje wówczas, gdy kilka osób wspólnie przedstawia coś, co nie jest w danym czasie obecne, używając jako środków wyrazu swoich ciał i głosów. Tematami zajęć dramowych nie są osobiste problemy pacjentów, jak w przypadku psychodramy, ani konflikt wewnętrzny jakiejś grupy, jak w przypadku socjodramy, lecz konflikty fikcyjne, wymyślone lub zaczerpnięte z literatury. Poznawanie literackich sytuacji konfliktowych i poszukiwanie sposobów ich rozwiązania jest źródłem rozwoju intelektualnego, emocjonalnego oraz społecznego w grupie. Podobnie jak w psychoterapii i socjoterapii, tak i w trakcie sesji terapeutycznej wyróżnić możemy trzy etapy: etap wstępu, gry dramatycznej oraz etap dyskusji końcowej.

   Survival – sztuka „pozostania przy życiu” wbrew zaistniałym warunkom, w których znajduje

się jednostka lub grupa. Survival umożliwia przeżycie specyficznych emocji (strachu, bólu). Z założenia zaspokaja chęć przeżycia wzmożonych emocji, wyrabia charakter (silne, twarde charaktery), hartuje zdrowie. Wychowankowie zmieniają hierarchię wartości, pogląd na świat, rodzą się silne wiezi w grupie, przy skrajnym wysiłku organizm broni się przed dawką trucizny (brak ochoty na papierosy czy alkohol). Uczą się radzenia w trudnych sytuacjach i z własnymi słabościami, troski o innych. Pozwala na wyżycie się bez zadawania krzywdy innym, uwolnienie nagromadzonej energii.

*Media w resocjalizacji/rewalidacji – służą do/jako: komunikacji interpersonalnej ze światem zewnętrznym (kontakt wirtualny ma duże znaczenie terapeutyczne, sprzyja wzrostowi samooceny, wzmaga pewność siebie), źródło wiedzy (sprzyja rozwojowi intelektualnemu), środek do podnoszenia lub nabycia nowych kwalifikacji, diagnozowanie (poprzez sieć komputerową lub dostarczane w formie CD), środek terapeutyczny (w postaci profesjonalnych programów terapeutycznych), ćwiczenia umiejętności (mogą być wykorzystane w rewalidacji słuchu, wzroku, intelektualnej i motorycznej).

Terapia uzależnień w zakładach karnych

a) problem alkoholizmu w społeczności więźniów
b) teoretyczne przesłanki psychokorekcji

c) AA w warunkach izolacji penitencjarnej

d) Program „Atlantis”

Problem alkoholizmu w społeczności więźniów:

- wielu więźniów- alkoholików jest również uzależnionych od dokonywania przestępstw - nie mają zabezpieczenia materialnego po opuszczeniu ZK

- często są to DDA, pochodzą z rodzin z problemem alkoholowym

- mają bardzo ubogie doświadczenia szkolne i zawodowe

- zubożenie sfery duchowej

- zaburzenie osobowości: instrumentalne traktowanie otoczenia, egocentryzm, odrzucenie norm, skłonności do kłamstwa

Teoretyczne przesłanki psychokorekcji:

System terapeutyczny:

- zadanie ustawodawcy – zapewnienie niezbędnych funduszy

- zadanie SW – zapewnienie oddziałom terapeutycznym niezbędnych warunków (możliwości lokalowe, kadra)

- zadanie terapeutów – opracowanie profesjonalnego programu oddziaływań terapeutycznych

Psychoterapia wymaga choćby minimum zaangażowania ze strony pacjenta, dlatego nie każdego wolno i należy kierować do systemu terapeutycznego.

Założenia programu placówki:

- traktowanie skazanych jako pacjentów, nie przestępców 

- dostrzeganie związku między nadużywaniem alkoholu a popełnieniem przestępstw

- ważna jest praca zespołowa, współpraca z AA

- terapia trwa 3miesiące

- pacjenci zdobywają wiedzę o uzależnieniu, pracują nad konsekwencjami picia, akceptacją własnego uzależnienia, uczą się zachowań nieagresywnych i asertywnych

- ważna jest relacja terapeutyczna, bo w ZK nie ma innych zdrowych relacji
 AA w warunkach izolacji terapeutycznej:

- meetingi AA odbywają się systematycznie w 135 jednostkach penitencjarnych

- wspólnoty AA są organizowane w więzieniach, respektują przepisy gwarantujące bezpieczeństwo i porządek w ZK

- ZK zobowiązały się do stworzenia optymalnych warunków dla funkcjonowania grup AA poprzez udostępnianie odpowiednich pomieszczeń, wyznaczenie osoby z grona penitencjarnego odpowiedzialnej za kontakty z grupą

- 3 formy spotkań AA w ZK  1. Mitingi spikerskie – jeden alkoholik opowiada o sobie; 2. Mitingi otwarte – dla wszystkich zainteresowanych, w tym rodzin, możliwe rozwiązanie kontaktu z członkami AA z miejscowości skazanego; 3. Mitingi zamknięte – uczestniczą w nich tylko AA z wolności i ZK

Program „Atlantis”

Program terapii uzależnień powstał w Ameryce, zaadaptowany do polskich warunków. Warunkiem skuteczności programu „Atlantis” jest kontakt więźniów ze wspólnotą AA. „Atlantis” wprowadza uczestnictwo w terapii trzeźwiejących alkoholików z wolności. Obecność duchownych różnych wyznań w zespole terapeutycznym oddziałów odwykowych.

ETAPY SCENARIUSZA ZAJĘĆ
1. Wstępna faza pracy grupowej, czyli powstawanie grupy (powitanie, cele, kontrakt)
2. Etap właściwy pracy (realizacja celów)

3. Zakończenie funkcjonowania grupy

KONSTRUKCJA SCENARIUSZA
-> fabuła - prawdziwa lub fantastyczna historia, opowiada nauczyciel. Jest podstawą wszelkiej aktywności.
Opowiadanie: start, rozwinięcie, emocjonalne zdarzenie, szczęśliwe zakończenie.
-> zestaw pytań-kluczy do każdego epizodu, które kreują uczestników do celu nauczyciela (otwarte pytania)

ETAPY PRACY PRZYGOTOWAWCZEJ NAUCZYCIELA
1. Dobór opowieści
2. Podział historii na epizody
3. Opracowanie pytań - kluczy
4. Obmyślenie do poszczególnych epizodów form atrakcyjnych aktywności

ROLE WE WSTĘPNYCH FAZACH ROZWOJU GRUPY
- lider dominacji - w nowej, mało ustrukturalizowanej sytuacji próbuje przejąć przywództwo zadaniowe, nadaje ramy formalne in
- lider sympatii
- błazen grupowy
- kozioł ofiarny
- outsider


METODA STORY - LINE (lata 70. XX wieku, Szkocja, S. Bell)
Metoda aktywistyczna oparta na holistycznym modelu uczenia się, autor połączył znane elementy innych metod w jedną całość (narracja, fabuła, odgrywanie ról, gry dydaktyczne i dyskusja, myślenie problemowe). Metoda pobudza kanały zmysłowe dziecka, dostarcza intensywnych uczuć i przeżyć.

2 typy story - line
-> skupiona wokół jakiegoś zjawiska lub przedsięwzięcia
-> skupiona wokół historii lub opowieści

Zalety metody story - line
- uczy współdziałania
- uczy krytycyzmu wobec swoich i czyiś poglądów
- uczy konstruktywnego rozwiązywania problemów
- rozwija myślenie przyczynowo-skutkowe i wyobraźnię przestrzenną
- rozwija myślenie samodzielne, działanie oraz odpowiedzialność
- stymuluje rozwój intelektualny, społeczny i poznawczy

METODA SYNEKTYKI
- zespołowość pracy
- oswajanie dziwności, udziwnianie tego co wydaje się znane, proste i zwykłe

• dopuszczanie emocji do głosu
  - poszukiwanie analogii
  
  Etapy pracy:
  - poznawanie i zbliżenie się do problemu
  - przeformułowanie problemu
  -> oswajanie dziwności
  -> przekształcanie zwyczajnego w dziwne
  
  Rodzaje analogii:
  1. prosta
  2. personalna
  3. symboliczna
  4. fantastyczna
  
  METODA PYTAŃ
  - przeprowadzenie dogłębnej analizy problemu. Prosimy dzieci o postawienie jak największej ilości pytań dotyczących problemu. Dają nam nowy podgląd sytuacji. Po pytaniach logicznych pojawiają się coraz bardziej oryginalne, one prowadzą nas do niekonwencjonalnego sposobu rozwiązywania problemów. Można zacząć od ćwiczenia z dużą ilustracją  i pytań do niej.
  - rozwijanie samodzielnego myślenia
  
  METODY ZABAWOWE
  - dobrowolność czynności, ograniczone czasem i przestrzenią
  - bezwzględnie obowiązujące zasady, napięcie i szczęście, ale przede wszystkim nauka
  
  Nauczyciel - musi dokładnie przemyśleć cele zabawy, sposób ich osiągnięcia, środki, które ułatwią osiągnąć cel, warunki zewnętrzne (np. atmosfera pracy i zabawy).  Powinien brać aktywny udział.
  
  Cele dydaktyczne:
  - doskonalenie wybranych umiejętności, zdolności ogólnych lub specjalnych, ważne, żeby dziecko samo prowadziło doświadczenie podczas zabawy.
  
  SOCJOTERAPIA
  
  Cztery elementy socjoterapii:

1) Wstęp( przywitanie) - porozmawianie o samopoczuciu itp.

2) Ćw pobudzające lub uspakajające ( zależy jaka grupa)

3) Praca własciwa – związane z celami wcześniej ustalonymi

4) Podsumowanie, rytualne pożegananie ( np. iskierka)

Cele socjoterapii:

1) Terapeutyczne ( służą dostarczaniu nowych wzorców zachowania. Żeby lepiej funkcjonować i z rówieśnikami i z dorosłymi)

2) Edukacyjne ( nauka czym są emocje, nauka poprawnej komunikacji)

3) Rozwojowe ( zaspokajanie potrzeb wynikających z danego etapu rozwoju)

Dodatkowy cel profilaktyczny ( I rzędowy- czyli profilaktyka dla osób które jeszcze nie miały doczynienia z zachowaniem destrukcyjnym)

4 Zasady Zajęć

1) Otwartości ( pozytywna otwarta komunikacja)

2) Istnienia norm ( stworzenie kontraktu)

3) Afirmacji (skupienie się na zaletach ale istotna jest też konstruktywna krytyka)

4) Bliskości

Zaburzenia zachowania w 4 sytuacjach:

1) Ja – dorośli

Trudności w komunikacji wyrażania emocji i potrzeb ( przyczyną mogą być negatywne emocje i brak zaufania) lub wręcz nadopiekuńczość lub brak doświadczeń z dorosłymi.

Oddziaływania: drama, praca ze środowiskiem

2) Ja – rówieśnicy

Problem z podstawową potrzebą przynależności, nieumiejętności komunikowania się

Trening interpersonalny, techniki dyskusyjne , trening zastepowania agresji, metoda samorzadowa, wykorzystanie umiejetnosci osoby do przeformowania roli w grupie

3) Ja- Ja

Nieakceptowanie siebie lub zbytnia pewność siebie

Trening interpersonalny, trening zastepowania agresji , trening autogenny, psychodrama

4) Ja- Zadanie

Nie umiejętność rozwiązywania zadań

Technika szybkiego uczenia się, nauka planowania organizacji

5 Etapów powstawania grupy:

1) Faza orientacji – poznanie siebie, sprawdzenie co kto umie, pojawia się niepokój, brak zaufania, ciekawość, ostrożność, nie ma oczekiwań wprost)

2) Faza różnicowania się ( ścierania) –konflikt miedzy członkami grupy lub terapeuta, efekt albo zacieśnienie ( przepracowanie konfliktu) lub rozpad grupy. Istotny etap dla terpeuty ( nauczenie się szukania winy i w sobie i w grupie)

3) Wyciszenie się konfliktu ( normowanie)

4) Faza współpracy – najbardziej owocny etap

5) Rozpad i zakończenie – trzeba przegadać i przepracować smutek, który pojawia się w trakcie rozpadu grupy. Delegujemy jednostki do środowiska i sprawdzamy czy faktycznie sobie radzą, ostatni moment gdzie można coś skorygować. Podsumowanie czy cel został zrealizaowany. Symboliczne rozstanie ( zapewnienie, że mimo iż praca się kończy to grupa do końca się nie rozstaje

STREETWORKING

praca poza instytucjami, w środowisku przebywania klienta. To innowacyjna forma pracy socjalnej. Początki streetworkingu – lata 20’ w USA, streetworkerzy ułatwiali młodym

Streetworking – praca prowadzona na ulicy, stanowi przykład metody „actreach”, czyli

potencjalnym przestępcom przystosowanie do życia w społeczeństwie. W latach 50’ – 60’ – pomoc narkomanom. Lata 60’ – 70’ – początki w Europie Zachodniej. W Polsce od kilkunastu lat działa Stowarzyszenie TADA zajmujące się profilaktyką HIV/AIDS wśród prostytutek i narkomanów.

Odbiorcy:

- dzieci ulicy – pozostają poza domem bez opieki i kontroli dorosłych, pochodzą z rodzin, które są dysfunkcyjne i bez pomocy z zewnątrz nie są w stanie spełnić swej roli; ulica kształtuje ich poglądy i sposób na życie.

- metoda streetworking skierowana do wszystkich, którzy nie mogą, nie chcą lub nie umieją korzystać z pomocy instytucji społecznych, medycznych czy socjalnych: prostytuujące się osoby, bezdomne, żebrzące, uciekinierzy z domu, osoby zażywające środki odurzające, członkowie subkultur, mniejszości etniczne

 Formy pracy

Streetwork - nastawiony na jednostkę (kontakt, więź, wsparcie i indywidualna opieka)

  grupy inicjatywy o

- nastawiony na grupę (służy integracji grupy, wytworzenia więzi)

- oparty na ofertach pomocy (konkretny przygotowany plan, zwraca się do

docelowej, forma zaplanowanych akcji

- ukierunkowany na wzmocnienie grupy docelowej/multiplikatoró 

charakterze samopomocowym, prewencja wśród części grupy docelowej

 Fazy i etapy:

I. Proces przygotowania do wyjścia na ulicę

a. Oswajanie się z rolą – samoświadomość swego wizerunku

b. Oswajanie się z miejscem

c. Ograniczona konfidencja i sporadyczne kontakty (starszy kolega wprowadza

nas do pracy)

II. Proces wchodzenia w rolę i działania praktyczne

a. Wrastanie w środowisko

b. Pełna konfidencja i swojskość

 Reguły streetworkera:

1. Naucz się imion i przezwisk – młodzież czuje się traktowana podmiotowo, z

zainteresowaniem, nie należy naciskać jeśli nie chcą podać imienia

2. Dowiedz się kim są Twoi podopiecznie – skąd pochodzą

3. Bądź cierpliwy i wytrwały – zdobycie zaufania to długotrwały proces (dzieci

ulicy są nieufne, przekonane, że każdy oczekuje czegoś w zamian)

4. Wierz w postęp i w to, co robisz

5. Pamiętaj o własnym bezpieczeństwie i bezpieczeństwie swoich podopiecznych

– uważaj na sytuacje, w których możliwy jest kontakt z agresywnym

opiekunem lub klientem

6. Nigdy nie oceniaj

7. Pracuj nad zdobyciem zaufania

8. Bądź przygotowany na różnorodne pytania – poradnictwo i edukacja są

ważnymi elementami streetworkingu

9. Mało mów, dużo słuchaj

Cele i zadania:

I. Poprawa jakości życia i doprowadzenie do zmiany postawy i sposobu myślenia.

1. Dotarcie z informacjami o możliwościach skorzystania z systemu pomocy społecznej.

2. Wzbudzenie zaufania i motywacji do korzystania z pomocy.

3. Pobudzenie i uświadomienie potrzeb.

4. Zmiana percepcji z teraźniejszości na przyszłość.

5. Stymulowanie społecznie pożądanych zachowań.

6. Ułatwienie dostępu do narzędzi reintegracji społecznej i zawodowej.

II. Podniesienie efektywności i skuteczności wsparcia osób z obszaru wykluczenia społecznego.

1. Dotarcie do osób nieobjętych działaniami systemu pomocy społecznej.

2. Zwiększenie częstotliwości kontaktu z osobami z obszaru wykluczenia.

*Funkcje streetworkera:

- tworzenie więzi z klientami na „ich” terenie;

- budowanie więzi wspólnotowych z mieszkańcami, lokalnymi przedsiębiorcami, policją, szkołą, organizacjami społecznymi;

- rozwijanie sieci umożliwiających łączenie osób potrzebujących pomocy ze służbami społecznymi;

- reprezentowanie klientów w instytucjach pomocy społecznej;

- uczestniczenie w zaplanowanych warsztatach, szkoleniach

- prowadzenie dokumentacji.

**Ogólna działalność prewencyjna, bezpośrednia i nieformalna edukacja, zmniejszanie ryzyka i naprawianie sytuacji w trosce o dobro społeczne.

***Streetworkerzy zazwyczaj chodzą na akcje parami. NIE MOŻNA BYĆ NATRĘTNYM!